Aktualności » Okleiny i forniry drewniane

Obowiązująca aktualnie norma PN-78/D-97001 wyróżnia forniry, okle­iny i obłogi. Fornir jest to płat drewna o grubości do 3 mm, otrzymany przez skrawanie płaskie, mimośrodowe lub obwodowe.  Okleina jest to fornir przeznaczony do oklejania powierzchni wyrobów z drewna w celu nadania im estetycznego wyglądu. Obłóg jest to fornir przeznaczony do oklejania powierzchni wyrobów z drewna jako podkład pod okleinę, farbę lub inną po­włokę kryjącą. Z, przytoczonych definicji wynika, że podział fornirów na okleiny i obłogi przyjmuje jako zasadnicze kryterium zastosowanie, nie uwzględniając np. różnic wynikających z użytego gatunku drewna. Na obłogi używa się przeważnie drewna gatunków pospolitych, jak lipa, to­pola itp., zaś na okleiny — głównie drewna gatunków szlachetnych, jak dąb, jesion, orzech itp. Poza okleinami i obłogami pojęcie fornir obej­muje również płaty drewna stosowane do wyrobu sklejek, lignofolu, oklein klejonych drewno (warstwowo) itp. Przedmiotem dalszych rozważań będzie ten asortyment forni­rów, który po naklejeniu na podłoże stanowi po oszlifowaniu gotowe podłoże do naniesienia powłoki lakierowej lub malarskiej, a więc okleiny i obłogi. Zasadniczy podział oklein i obłogów dotyczy głównie sposo­bów skrawania. Tak więc okleiny i obłogi dzieli się na:

  • skrawane płasko — gotowym produktem są płaty kolejno oddzielane od półfabrykatu z przekroju stycznego, rzadziej promieniowego, najczęściej pośredniego,
  • skrawane obwodowo w granicach kilku słojów rocznych — produktem są tu płaty dowolnej szerokości odcinane ze wstęgi lub wstęga forniru, c) skrawane mimośrodowo w granicach większej liczby sło­jów rocznych — produktem są tu płaty oddzielane kolejno z części obwodu wyrzynka.

Niezależnie od przytoczonego, zgodnego z normą podziału, można rozróżnić następujące rodzaje oklein:

  • skrawane stożkowo — u nas nie stosowane,
  • skrawane falisto nożem falistym — także u nas nie stosowanei

Inny podział oklein dotyczy rysunku. W zależności od ry­sunku i walorów dekoracyjnych norma PN-72/D-970G1 wyróżnia 7 ty­pów oklein.

  • Typ zwykły Z w. Okleina o nie zróżnicowanym prze­biegu słojów rocznych bez kontrastowego zabarwienia (z wyjątkiem róż­nicy zabarwienia między twardziela i bielem), pochodząca najczęściej ze skrawania stycznego
  • Typ błyszcżowy Bł. Wzór jak dla okleiny typu zwy­kłego, wzbogacony poprzecznie lub ukośnie przebiegającymi pasmami, powstałymi na skutek wzdłużnego przecięcia promieni rdzeniowych. Okleiny tego typu powstają szczególnie przez skrawanie drewna o sze­rokich promieniach rdzeniowych, zwłaszcza w kierunku promieniowym lub zbliżonym do promieniowego, np. drewna dębowego lub bukowego
  • Typ pasiasty Ps. Odznacza się regularnie i wzdłuż­nie przebiegającymi, jaśniejszymi i ciemniejszymi, pasami o równomier­nej szerokości. Kontrastowe zabarwienie sąsiadujących ze sobą pasów jest wynikiem różnego załamywania się i odbijania promieni świetlnych, co jest spowodowane przecięciem włókien drewna pod różnym kątem. Rysunek typu pasiastego jest związany ze specjalnymi gatunkami drew­na, odznaczającymi się tzw. przemiennym przebiegiem włókien. Z ga­tunków tych uzyskuje się okleinę najczęściej przez skrawanie w kie­runku promieniowym. Okleiny tego typu są tym cenniejsze, im bardziej regularny jest układ pasów i im pasy są węższe
  • Typ wzorzysty W z. Odznacza się rysunkiem ma­jącym postać krzywoliniowych zespołów żyłek i pasów zamkniętych lub otwartych, pochodzących z przecięcia nieregularnie układających się sło­jów lub zgrupowań małych sęczków i pączków śpiących oraz zawojów odznaczających się zróżnicowanym zabarwieniem i połyskiem. Rysunek taki pokrywa cały palety okleiny. Ten typ okleiny jest u nas nazywany maserem lub czeczotą. Otrzymuje się ją z różnych gatunków drewna o nieregularnej budowie, np. brzozy, topoli, orzecha
  • T y p p ó ł w z o r z y s t y P w z. Odznacza się rysunkiem mającym postać parabolicznie lub eliptycznie^prżebiegających linii wsku­tek przecięcia słojów rocznych’ pokrywających część płata, o wyraźnym, zróżniowanym zabarwieniu lub kontrastowym odcieniu wczesnych i późnych części rocznych przyrostów drewna, albo też mającym postać fali­stych linii słojów rocznych lub poprzecznych prążków o równomiernej szerokości
  • Typ kwiecisty Kw. Odznacza się rysunkiem ma­jącym postać zamkniętych zgrupowań linii i pasm, dających bardzo bo­gaty rysunek (tzw. kwiaty rozmieszczone nieregularnie na tle rysunku typu Wz). Okleinę tego typu uzyskuje się ze specjalnych rodzajów drew­na przez skrawanie płaskie lub w wyniku skrawania obwodowego
  • Typ piramidalny Pr. Odznacza się rysunkiem utwo­rzonym z równomiernie od siebie oddalonych linii i pasm hiperbolicz-nych, przetkanych partiami drewna o różnym zabarwieniu i połysku, przypominających układ żeber. Okleinę tego typu otrzymuje się z roz-widleń („dwójek”) niektórych gatunków drewna w wyniku skrawania w kierunku promieniowym, półpromieniowym, a czasem nawet stycznym
« powrót
drukuj »

Galeria zdjęć